CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan: Yerel Basın Demokrasinin Kalesidir

CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan, Yerel Basının Ekonomik ve Yapısal Sorunlarını TBMM Gündemine Taşıdı

CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan, Türkiye’de giderek ağırlaşan yerel basın sorunlarının derinlemesine araştırılması ve kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla TBMM Başkanlığına resmi bir Meclis Araştırması önergesi sundu. Söz konusu önerge, Anayasa’nın 98’inci maddesi ile TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddelerine dayandırıldı. Becan, 15 Aralık 2025 tarihli dilekçesinde, yerel basının maruz kaldığı ekonomik darboğaz, artan baskı ortamı, istihdam kayıpları ve yapısal problemlerin artık kritik bir eşiğe ulaştığını vurguladı.

“Basın Özgürlüğü Demokrasi İçin Yaşamsaldır”

Milletvekili Becan, hazırladığı önerge metninde ifade ve basın özgürlüğünün demokratik bir toplum düzeni için temel taş niteliğinde olduğuna dikkat çekti. Anayasa’nın 26. maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğü ile 28, 29 ve 30. maddelerinde koruma altına alınan basın özgürlüğünü hatırlatan Becan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesinin de bu hakları uluslararası düzeyde güvencelediğini belirtti. Becan, basın özgürlüğünün yalnızca bireysel bir hak olmadığını, demokrasinin sürdürülebilirliği için mutlak bir gereklilik olduğunu ifade ederek, devletin bu özgürlüğü koruma konusundaki sorumluluğunun altını çizdi.

Önergede, basın mensuplarına yönelik baskı ve şiddet vakalarının her geçen yıl arttığı rakamlarla gözler önüne serildi. Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın 2024–2025 Basın Özgürlüğü Raporu verilerine göre; 56 gazeteci fiziksel saldırıya uğradı, 313 gazeteci hakkında soruşturma açıldı, 123 gazeteci gözaltına alındı ve 90 gazeteci tehdit edildi. Ayrıca 3 medya kuruluşu doğrudan saldırıya uğrarken, 35 kuruluş hedef gösterildi. RTÜK’ün ise toplamda 87 milyon TL’yi aşan 59 ayrı para cezası kestiği ve 21 kez yayın durdurma kararı uyguladığı belirtildi. Becan, bu tabloyu “muhalif gazetecileri sindirmeyi hedefleyen sistematik bir baskı mekanizması” olarak nitelendirdi.

TÜİK verilerine atıfta bulunulan önergede, 2024 yılında resmi ilan yayımlayan gazete sayısının yüzde 11,9 oranında düşerek 753’e gerilediği, bu yayınların yüzde 95,9’unun yerel basından oluştuğu kaydedildi. Yıllık toplam tirajın ise yüzde 27,5 azalarak 462 milyon 707 bin 383 seviyesine düştüğü görüldü. Yerel gazetelerin; artan maliyetler, düşen abonelik sayıları, tasarruf genelgeleri ve reklam gelirlerindeki keskin düşüş nedeniyle birbiri ardına kapandığını belirten Becan, özellikle 2021 ve 2024 tasarruf genelgeleriyle kamu kurumlarının gazete alımının yasaklanmasının yerel basına ağır bir darbe vurduğunu ifade etti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre, medya sektöründe çalışan sayısının bir önceki yıla oranla 743 kişi azalarak 96 bin 711’e gerilediği aktarıldı. Gazetecilik mezunları arasındaki işsizlik oranının yüzde 18,3’e ulaştığı bilgisi paylaşılırken, Becan bu durumun “mesleki güvencesizliği kronik hale getirdiğini” ve yerel basının hem nitelik hem de istihdam açısından alarm verdiğini söyledi.

Dijital mecraların da benzer zorluklarla karşı karşıya olduğu belirtilen önergede, 2023 yılında yürürlüğe giren yönetmelikle internet haber sitelerinin reklam gelirlerinden yüzde 15 oranında Basın İlan Kurumu’na komisyon kesilmesinin zorunlu kılındığı hatırlatıldı. Bu uygulamanın, zaten kısıtlı geliri olan dijital medyayı ekonomik bir çıkmaza sürüklediği kaydedildi.

“Yerel Basın Çökerse Demokratik Denetim Zayıflar”

Tahsin Becan, yerel gazeteciliğin sadece bir haber akışı olmadığını, yerel yönetimlerde şeffaflığın ve toplumsal denetimin en büyük güvencesi olduğunu savundu. Yerel basının güç kaybetmesinin doğrudan demokrasiye zarar vereceğini ifade eden Becan, “Ulusal medya ne kadar güçlü olursa olsun, yerelde haber üreten gazetecilerin tükenmesi ülke için ciddi bir kayıptır” dedi.

Meclis Araştırması Çağrısı: “Bu Sorun Hepimizin Sorunu”

Yerel basının ekonomik, yapısal ve güvenlik temelli çok yönlü sorunlarının tespiti için Meclis Araştırması açılmasını talep eden Becan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Yerel basının güçlendirilmesi, özgür, tarafsız ve bağımsız yayının devamı için gerekli adımlar devletin sorumluluğudur. Bu süreç, sadece basın kuruluşlarının değil, demokratik bir toplumda yaşamak isteyen her vatandaşın ortak meselesidir.”