Tekirdağ’da Tarımsal Atıktan Fonksiyonel Yağ Üretimi Başarısı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü akademisyenleri, üzüm üretiminden ortaya çıkan tarımsal atıkları yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürdü. Velimeşe’de geleneksel olarak üretilen bozadan izole edilen yerel maya türü kullanılarak, üzüm posasından “tek hücre yağı” üretildi.
Tarımsal atıkların değerlendirilmesi ve sürdürülebilir kaynakların geliştirilmesi amacıyla hazırlanan proje, TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında destek almaya hak kazandı. “Üzüm Atığından Mayalar Kullanılarak Yağ Üretimi” başlıklı projede, Namık Kemal Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Gümüş’ün yürütücülüğünde Doç. Dr. Deniz Damla Altan Kamer, Doç. Dr. Gülce Bedis Kaynarca, Prof. Dr. Murat Taşan ve Dr. Emel Yücel görev aldı.
2024 yılından bu yana sürdürülen çalışmalar sonucunda, Velimeşe bozasından elde edilen yerli ve endemik maya türleri kullanılarak üzüm posasından yüksek değerli tek hücre yağı üretimi başarıyla gerçekleştirildi. Elde edilen bilimsel sonuçlar, uluslararası hakemli ile ACS Omega dergilerinde yayımlandı.
Prof. Dr. Tuncay Gümüş, 1 kilogram üzüm posasından yaklaşık yüzde 25 oranında tek hücre yağı elde edebildiklerini belirterek, çalışmanın iklim koşullarına ve tarım alanlarına bağlı olmadan yağ üretiminin mümkün olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Çalışma kapsamında elde edilen yağın Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleri ile likopen ve beta karoten gibi biyoaktif bileşenler içerdiğini vurgulayan Gümüş, bu özellikleriyle söz konusu yağın fonksiyonel gıda ve gıda takviyesi alanlarında kullanılabilecek nitelikte olduğunu ifade etti.
Gümüş, tarımsal atıkların mikrobiyal yöntemlerle değerlendirilmesinin hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli bir fırsat sunduğunu belirterek, çalışmanın gıda endüstrisi için alternatif ve yüksek değerli yağ kaynaklarının geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.
Akademisyenler, elde edilen ürün için önümüzdeki dönemde patent başvurusunda bulunmayı ve üniversite-sanayi iş birliği kapsamında üretimi yaygınlaştırmayı hedefledi.
