Yapay Zeka Destekli Takip Sistemi: KAŞİF
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamuoyunda “naylon fatura” olarak bilinen sahte belge kullanımıyla mücadele kapsamında, yapay zeka ve makine öğrenmesi teknolojileriyle donatılan KAŞİF uygulamasını kullanmaya başladı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bünyesindeki GİB Teknoloji ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ortaklığıyla geliştirilen bu sistem, kural tabanlı eski yazılımların aksine, büyük veri (big data) üzerinden davranış analizi yaparak riskli durumları önceden belirliyor.
Günlük 4 Milyon Mükellef Yakın Takipte
KAŞİF, yaklaşık 4 milyon mükellefe ait fatura, beyanname, tahsilat, ithalat, ihracat ve çalışan sayısı gibi onlarca farklı kategorideki veriyi günlük olarak analiz ediyor. Onlarca terabaytlık veri setini tarayan sistem, mükelleflerin davranışlarındaki olağan dışı değişiklikleri otomatik olarak algılayarak risk skorları oluşturuyor. Bu sayede sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan şirketler, faaliyetlerine başladıkları ilk gün tespit edilebiliyor.
Milyarlık Usulsüzlükler İlk Gününden Yakalandı
Sistemin uygulanmaya başlamasıyla birlikte çarpıcı veriler ortaya çıktı. KAŞİF aracılığıyla yapılan tespitlerde; kuruluşunun 5. gününde 50 milyon liralık sahte fatura düzenleyen yapılar ve farklı vergi dairelerinde bir ücretli çalışan adına kurulan 7 şirketin 246 milyon liralık usulsüz işlemi saptandı. Ayrıca, son 3 ayda kurulan ve hiçbir ticari faaliyeti olmaksızın 276 milyar lira tutarında fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin riskli olduğu belirlendi.
Bakan Şimşek: “Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Dönem”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, son teknoloji uygulamaların denetimlerdeki etkinliği artırdığını vurguladı. Şimşek, şu ifadeleri kullandı:
“Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum. Bu uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin şekilde mücadele etmeye hem de rekabet eşitsizliği meydana getiren uyumsuzlukları önlemeye devam edeceğiz.”
Riskli olduğu belirlenen mükellefler, Vergi Denetim Kurulu’na sevk edilerek haklarında inceleme başlatılıyor ve vergi daireleri aracılığıyla mükellefiyet kayıtları hızla kapatılıyor.
